Kıdem Tazminatı Nasıl alınır?

İş Hukuku kapsamında yer alan kıdem tazminatı hakkında en fazla soru sorulan ve özellikle son zamanlarda da çok sık gündeme gelen konulardan biri. Kimler kıdem tazminatı alabilir, hangi durumlar kıdem tazminatı alma hakkını ortadan kaldırır, kıdem tazminatı alabilmek için en son iş yerinde ne kadar süreyle çalışıldığı mı önemlidir yoksa tüm çalışma hayatı bu tazminatı almak için geçerli sayılır mı? Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır? Bu soru listesi daha uzatılabilir. En iyisi bir an önce cevaplara bakmak.

Yıllarca emek verip bir işte çalışanlar, severek yaptığı mesleğine ömrünü adayanlar için çalışma hayatı sona ererken yılların karşılığını almaktan daha önemli ne olabilir? Elbette hiçbir şey! İşte kıdem tazminatı bu nedenle çalışan herkes için oldukça önem taşıyor.

Kıdem Tazminatı Nedir?

Bir işçinin çeşitli sebeplerden dolayı işinden ayrılması ya da iş hayatının noktalanması durumunda, 4857 sayılı İş Kanunu gereğince alması gereken tazminata kıdem tazminatı deniyor. Ancak kendi isteğiyle işinden ayrılanların bu tazminatı alamayacaklarını belirtelim. Belli şartlar dışında tabii. Kıdem tazminatı iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesi, kadın çalışanın evlenmesinin ardından bir yıl içerisinde kendi isteğiyle işinden ayrılması veya işçinin hayatını kaybetmesi gibi sebepler dışında kendi isteğiyle ayrılanların faydalanamadığı bir haktır. Bu haktan faydalanabilmek için aynı işverene bağlı işyerlerinde en az bir yıl çalışmak gerekiyor. Son işyerindeki çalışmalar için ödenen kıdem tazminatı, her hizmet yılı için en son 30 günlük brüt ücret üzerinden hesaplanıyor

Kıdem tazminatı konusunda yeni düzenlemeler olduğunu da biliyorsunuzdur. Halen 8 Eylül 1999 yılından önce işe girişi olanlara 15 yıl ve 3600 gün koşuluyla tanınan; emekliliği ya da işten çıkarılmayı beklemeden kıdem tazminatı alma hakkının kapsamı genişletildi. 9 Eylül 1999’dan sonra ilk kez işe girenler, Eylül 2019’dan itibaren 7000 gün primi doldurmuşlarsa işlerinden tazminatlarını alarak ayrılabiliyorlar. Eylül 2024’ten itibaren ise 25 yıl sigorta ve 4500 iş gününü dolduran tüm çalışanlar kıdem tazminatı hakkından faydalanabiliyor.

Kıdem Tazminatı Hangi Koşullarda Alınabilir, Kimler Kıdem Tazminatına Hak Kazanır?

Kıdem tazminatının hangi koşullarda alınabildiği en sık karşımıza çıkan soru oluyor. Bir de tabi kimlerin kıdem tazminatı alabileceği sorusu var. Bir işçinin işe giriş tarihine göre kıdem tazminatı alabilmesini sağlayan koşullar şöyle:

  • 8 Eylül 1999’dan önce işe girilmişse 15 yıl sigorta, 3600 gün prim.
  • 9 Eylül 1999-30 Nisan 2008 tarihleri arasında işe girilmişse 25 yıl sigorta, 4500 gün prim.
  • 1 Mayıs 2008’den sonra işe girilmişse 25 yıl sigorta, 5400 gün prim.
  • 9 Eylül 1999’dan sonra işe girilmişse sigortalılık süresi şartı aranmaksızın 7000 prim günü.
  • 9 Eylül 1999 tarihinden sonra işe başlayanlar emekli olmadan kıdem tazminatını alma hakkını 2024 yılından itibaren elde edebiliyor. 20 yıl boyunca kesintisiz olarak çalışanlar ve 7000 gün prim ödeyenler ise 2019 yılının Eylül ayından itibaren emekli olmayı beklemeye gerek duymuyor çünkü kıdem tazminatı alamaya hak kazanabiliyor.

Kıdem Tazminatında İstisnai Durumlar

Gelelim işinden kendi isteğiyle ayrılanlara… İşinden ayrılanlar kıdem tazminatı alabilir mi? Bir önemli soru da bu! Bildiğiniz gibi normal şartlarda kendi isteğiyle işinden ayrılan bir işçi kıdem tazminatı alamıyor. Ancak bazı istisnai durumların altını çizmekte de fayda var. İşte o durumlar:

  • İşyerindeki çalışma şartlarının ağırlığı nedeniyle işçinin sağlığı bozulması.
  • İşyerinde uygulanan psikolojik şiddetin belgelenmesi…
  • İşçinin ücretinin kanun hükümleri ya da sözleşmede yazılan şartlara göre ödenmemesi.
  • İşçinin aldığı ücretin yanı sıra sosyal yardım alacaklarının ödenmemesi.
  • İşverenin, işçinin sigortasını geç veya eksik bildirmesi.
  • İşveren tarafından, işçiden gizli olarak SGK’ya giriş ve çıkışının yapılması.
  • Resmi tatillerde çalıştırılmasına rağmen işçiye ücret ödenmemesi…
  • Yıllık izinlerin tam olarak ve işçinin hakları çerçevesinde kullandırılmaması…
  • Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde evlilik nedeniyle ayrılması hakkı bulunmaktadır. Bu hak gereği kadın işçi kıdem tazminatı alabilmektedir.
  • İşçinin askerlik görevi sebebiyle işten ayrılması…
  • Meslekte en az 5 yıl çalışmış olan gazeteciler istifa etseler bile kıdem tazminatı hakkında faydalanabilmektedirler.

Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır? Kanun çerçevesince bir iş yerinde çalışmaya başladığı günden itibaren hizmet sözleşmesinin devamı süresince, her geçen tam yıl için işveren tarafından işçiye 30 günlük giydirilmiş brüt ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenmesi zorunluluğu bulunuyor. Bir yıldan artan süreler içinse aynı oran üzerinden hesaplama ve ödeme yapılıyor.

Comments

    Leave a Reply

    XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>