İş Sözleşmesi ve Kıdem Tazminatı Şartları

İş Sözleşmesi Ve Kıdem Tazminatı

4857 sayılı İş Kanununun 11. maddesinde belirli süreli iş sözleşmesinin tanımı yapılmıştır. Bu maddeye göre; belirli süreli işlerin belirlenen sürede tamamlanması için objektif koşullarda işçi ile işveren arasında yapılan yazılı sözleşmeye iş sözleşmesi denilmektedir. Bu tür sözleşmelerde işin bitiş tarihi sözleşmede belirtilir. İş sözleşmesinin belirli süreli olması iş bitiminde işçinin iş akdini fesheden bir durum olup kıdem ve ihbar tazminatı konusunda taraflar arasında anlaşmazlık çıkması muhtemeldir.

 Kıdem Tazminatı

Bir iş yerinde en az 1 yıl çalışan bir işçi, iş sözleşmesinin belirli veya belirsiz süreli olup olmasına bakılmaksızın kıdem tazminatı almaya hak kazanır. 4857 sayılı İş Kanununun 120.maddesi kıdem tazminatı ödenmesini gerektiren durumları açıklamıştır. Bu kanuna göre belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi hali kıdem tazminatı ödenmesinin zorunlu olduğu bir durum değildir. Süre bitiminde sözleşme kendiliğinden sona erdiğinden fesih beyanında bulunmaya gerek yoktur. İş sözleşmesinin belirlenen süreyi doldurması halinde kıdem tazminatı talep edilemez.

 Kıdem Tazminatı Kazanma Koşulları

4857 sayılı İş Kanununda kıdem tazminatını hak etme koşulları açık ve net bir şekilde belirtilmiştir. Hizmet akdinin 4857 sayılı İş Kanununa tabi olması ve sözleşmenin kıdem tazminatının verilmesine imkan verir şekilde tamamlanması gerekir. Belirli süreli sözleşmeler süre bitiminde kendiliğinden sona erdiğinden kıdem tazminatının talep edilmesi ve ödenmesi söz konusu değildir. Sözleşmede taraflarca kıdem tazminatının ödenmesi belirli koşullara bağlanmış ise, bu durumda kıdem tazminatı gündeme gelecektir. Bu özel durumlar; işçinin ölümü, sözleşmenin iş kanunu dışında herhangi bir nedenle işveren tarafından feshi, askerlik durumu ile sözleşmenin feshi, emeklilik, mamul aylığı veya toptan para almak için feshi ve evlilik gibi durumlardır.

 İş Sözleşmesinin Feshi

4857 sayılı İş Kanununa göre iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesi durumunda kıdem tazminatının hak edilmesi fesih nedenine göre değişmektedir. Süresi belirtilmemiş bir iş sözleşmesi işveren tarafından 2 şekilde feshedilebilir.

1-İş kanununda belirtilen durumlar söz konusu ise sözleşme işveren tarafından tazminatsız olarak feshedilir.

2- İşçinin kıdem tazminatı ödenerek iş sözleşmesi işveren tarafından feshedilir. İhbar süresince işçi çalıştırılır veya ihbar tazminatı da ödenir.

Fesih dışında bir iş sözleşmesinin sona ermesi ise sözleşme süresinin dolması, işçinin ölmesi veya tarafların sözleşme bitiminde anlaşması ile mümkündür.

 İşverenin Haklı Nedenlerle İş Sözleşmesini Feshi

Sağlık nedenleri, ahlak ve iyi niyet kurallarının ihlali, zorlayıcı sebepler ve işçinin tutuklanması veya göz altına alınması durumunda işveren haklı nedenlerle iş akdini derhal feshedebilir. İş sözleşmesinin feshi mutlaka geçerli bir nedene dayandırılmalı ve işçiye yazılı olarak bildirilmelidir.

iş sözleşmesi feshinde geçerli bir nedene dayandırılma zorunluluğu belli koşullara bağlıdır. 30 veya daha fazla işçi çalıştıran iş yerlerinde bir işçinin en az 6 ay çalışması durumunda ve iş sözleşmesinin belirsiz süreli olması durumunda iş sözleşmesini feshi geçerli bir nedene dayandırılmalıdır. Aksi taktirde işçinin işverene tazminat davası açma hakkı doğar.

 Kıdem Tazminat Davası

İşçiye veya mirasçılarına ödenen kıdem tazminatı, çalışma süresine ve işçinin aldığı ücrete göre hesaplanan bir miktardır. İşçinin kıdem tazminatı alabilmesi için en az 1 yıl çalışmış olası gerekir. Askerlik veya emeklilik gibi durumlar dışında işçinin kendi isteği ile işi bırakması durumunda kıdem tazminatı ödenmez. İşçinin kıdemi yani çalışma süresi, brüt maaşı, ikramiyesi, yemek ve yakacak yardımı kıdem tazminatı hesabında baz alınmaktadır. İş güvenliğinin ihlali, işçinin aldatılması, maaşını alamaması, iş yerinin taşınması, görevin değiştirilmesi, taciz, hakaret, küfür, askerlik, evlilik ve ölüm halinde işçi işverene kıdem tazminatının ödenmemesi durumunda tazminat davası açabilir. Bu durumlarda işçi iş sözleşmesini feshederek tazminat talep etme hakkına sahip olur.

 Kıdem Tazminat Davası Açma

İşçi ve işveren arasında kıdem tazminatı ödenmesi ile ilgili sorun oluştuğunda işçi çalıştığı şehirdeki mahkemeye giderek kıdem tazminat davası açabilir. İş yerinin bulunduğu şehirde veya iş yeri merkezinin bulunduğu şehirdeki mahkemelere tazminat davası için başvurulur. Kıdem tazminat davası için zaman aşımı 10 yıldır. 10 yıl içinde mahkemeye başvurmak gerekir. Aksi taktirde işçi tazminat hakkını kaybedecektir. Bir avukattan yardım alarak dava açmak hak kayıplarının ve işçi mağduriyetinin önüne geçeceğinden önemlidir. Kıdem tazminatında 4857 Sayılı Kanunun 120. Maddesince 1475 sayılı İş Kanunun 14. Maddesindeki hükümler uygulanmaktadır.

 Kıdem Tazminatı Ödenmez İse İşçi Ne yapmalı?

Kıdem tazminat davası açmadan önce tazminatın işveren tarafından ödenmediği bir durumunda işçi ilk olarak işverene ihtarname çekmelidir. Noter tarafından hazırlanan ihtarname işverene gönderilir. İhtarnamede kıdem tazminatının hak edildiği ve hak ediş konusu ile ilgili detaylı bilgi verilmelidir. Ödemenin yapılması için işverene makul bir süre tanınmalıdır.

 İşverene verilen sürenin dolması ve hala kıdem tazminatının ödenmemesi durumunda kıdem tazminat davası açılır.

Kıdem tazminat davasında işverene gönderilen ihtarname çok önemlidir. Mahkemeye sunulan bir belge olup ispat konusunda değer taşır. Davanın kazanılmasından itibaren fazla çalışma ve hafta tatilleri de dahil olmak üzere kıdem alacağına temerrüt tarihinden itibaren bankaların uyguladığı en yüksek faiz uygulanmaya başlar.

Comments

    Leave a Reply

    XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>